• Segue conectado
  • |

O médico e académico García Barreno disertou na Casa de Galicia sobre o uso da linguaxe na medicina

Na conferencia “Medicina e Humanismo: un médico na Real Academia Española”
“A pesares do éxito espectacular da medicina científica, numerosos problemas cos que se enfronta o médico non teñen solucións científicas; son cuestións legais, éticas ou morais que esixen máis que un coñecemento formal, outro filosófico; unha experiencia tradicionalmente relacionada coa literatura”, expuxo hoxe o médico e membro da Real Academia Española Pedro R. García Barreno na Delegación da Xunta de Galicia en Madrid/Casa de Galicia, onde ofreceu a conferencia “Medicina e Humanismo: un médico na Real Academia Española”.

Pedro García Barreno | Foto tomada de "El Pais"


García Barreno estivo acompañado polo delegado da Xunta de Galicia en Madrid, José Ramón Ónega, e polo profesor xefe de Medicina Nuclear do Hospital Xeral Universitario Gregorio Marañón, José Manuel Pérez Vázquez, que dirixe e coordina o Ciclo Medicina e Saúde, no que se enmarcou a conferencia. Na súa presentación, Ónega resaltou que García Barreno é o único médico membro da Real Academia Española, onde ocupa a cadeira “a”, e Pérez Vázquez referiuse a el como “un dos grandes en medicina, investigación e humanismo e todo iso sen perder nunca a proximidade”, ademais de recordar, entre outras cousas, que foi director médico e subdirector de Investigación do Hospital Gregorio Marañón, é catedrático de Fisiopatoloxía e Propedéutica Cirúrxicas na Universidade Complutense de Madrid e académico de, entre outras, a Real Academia Galega de Medicina e Cirurxía.
Segundo o académico, “con demasiada frecuencia o profesional ben adestrado non está ben educado. Esta alienación é o prezo que pagan os médicos pola súa ilustración científica e a súa capacitación tecnolóxica” e “a literatura pode ser unha axuda eficaz á hora de buscar solucións que afectan directamente á nosa condición humana e o espazo para imaxinar como atopalas”.
Literatura e medicina
“A literatura está en condicións óptimas para mostrar a realidade humana da medicina. Lonxe da artificialidade, a conxunción de literatura e medicina é natural e ata esencial. Un documento literario non terá nunca o valor de exactitude dun códice científico, pero, por estar inspirado na directa observación da realidade, proporciona o subsolo histórico sobre o que, en cada época, arraigou a medicina científica. Nunca será posible chegar ao total coñecemento da medicina nun período determinado, si se prescinde dos documentos literarios”, explicou, sinalando que “existe a partir da década dos oitenta, un interese crecente polas artes e a literatura en medicina”.
Así, indicou que nun par de ducias de facultades de medicina do ámbito anglosaxón, os cursos de literatura perseguen varios obxectivos: ensinar empatía co enfermo, escudriñar as peculiaridades da vida médica e do papel do médico na sociedade e na cultura, desentrañar os dilemas da ética médica e mellorar o uso das formas narrativas na realización do historial clínico.
“Tales usos médicos da literatura axudan a temperar o avasalamento tecnolóxico ao que os médicos cientificamente adestrados parecen ser especialmente susceptibles. A inclusión das humanidades presupón un concepto particular de educación que ten moito que ver coa clase de médico que a sociedade require. O enfermo quere un médico educado; alguén que non só teña habilidades clínicas, coñecemento e experiencia, senón tamén que aprecie a cada paciente como un ser humano que pensa e sente, e que axude a explicar e a comprender a enfermidade e o sufrimento”.
“Cando os nosos estudantes, e nós primeiro, aprendan a aproximarse ás historias clínicas que escriben e len desde unha perspectiva literaria responsable, o seu coñecemento dos pacientes e das súas enfermidades crecería en paralelo, en detalle e en profundidade. Despois de que un valor engadido para os médicos, que é tamén unha plusvalía para o paciente, esa formación humanística incrementaralles a súa autoestima. Ao ser mellores lectores, serán mellores médicos. A educación é máis que adestramento”, valorou.
Linguaxe médica
Ademais, García Barreno fixo un percorrido histórico polo uso da linguaxe médica e valorou que hai que facer fronte “á inundación de voces estranxeiras que fornece o universal empuxe creador da ciencia en todo o mundo e que nos chega co seu terminoloxía nova, groseiramente vernizada, polo común, ao adaptarse ao castelán”, así como que o idioma español ten que considerar a preocupación lingüística como parte esencial do seu progreso.
“Como unha variedade da linguaxe científica, a linguaxe médica, que desenvolveu todo un léxico que case supera o número de palabras do léxico común, debe definir con moita precisión os signos e palabras que utiliza; debe ter carácter «denotativo» ou rigor para conseguir unha comunicación universal. Debe evitar os barbarismos, que atentan contra a fisioloxía da linguaxe. Están ben algunhas próteses –neoloxismos–, pero non está ben alterar o seu metabolismo, xeralmente por traducións viciosas. Ademais, a linguaxe médica debe ter ritmo, pero non excesivo colorido. Tamén convén evitar o exceso de retórica, o abuso de siglas, os cambios de xénero, os pleonasmos, as elipse e os xerundios”, defendeu, considerando que con frecuencia se utiliza o inglés porque se ignora o termo técnico hispánico.
Non entanto, apreciou tamén que a realidade non sempre se axusta a uns parámetros teóricos predeterminados e que o léxico non é unha excepción. Neste sentido sinalou que cando un termo se sae do seu recinto de linguaxe especial e irrompe na lingua común o único dono do seu destino é o falante común e que o léxico científico e técnico evoluciona con enorme rapidez, o que xunto á consolidación do inglés como lingua aglutinante favorecen a proliferación de neoloxismos procedentes na súa maioría da cultura anglosaxona.

Publicado o 13 Xan 2012 en Cultura, Lingua.
AVISO: Esta entrada ten máis de seis meses dende a súa publicación. É posible que o contido esté desactualizado.
Síguenos na nosa canle en TELEGRAM

Iniciar sesión

Uso de cookies

Este sitio web utiliza as cookies para que vostede teña unha mellor experiencia de usuario.
Si continúa navegando está a dar seu consentimento para a aceptación das mencionadas cookies e a aceptación da nosa política de cookies.
Faga click no enlace política de cookies para maior información. ACEPTAR

Aviso de cookies