Vigo | O delegado do Estado na Zona Franca de Vigo, David Regades, e o reitor da UVigo, Manuel Reigosa, subscribiron hoxe o convenio para a creación da Cátedra “Consorcio Zona Franca de Vigo de Computación Óptica Cuántica”, acto ao que asistiron, entre outros, o alcalde de Vigo, Abel Caballero, a vicerreitora, Belen Rubio, e o director do Vigo Quantum Comunication Center (VQCC), Marcos Curty, ademáis de representantes do tecido tecnolóxico, empresarial, científico, académico e social de Vigo.
A Cátedra, como dixo o delegado do Estado na Zona Franca “supón unha nova alianza estratéxica coa Universidade que tamén vai posicionar a área de Vigo como referente nesta tecnoloxía clave para a soberanía dixital e a transformación da economía”. David Regades subliñou “como desde Vigo estamos a consolidar a nosa posición como cidade na nova economía e os novos sectores industriais. Fixémolo coa fotónica e agora coa cuántica, outro novo sector que nace no mundo e coa que poderemos establecer sinerxias co proxecto SPARC e a planta de semicondutores fotónicos”.
O delegado sinalou que o reto desta Cátedra “será crear, promover e transferir ou coñecemento científico e tecnolóxico en Computación Cuántica con tecnoloxía fotónica, ademais de atraer talento e contribuír a colocar a Vigo, Galicia e España na investigación de excelencia neste ámbito”.
O reitor, Manuel Reigosa, mostrouse especialmente satisfeito de crear con esta cátedra un espazo de I+D+i “que debe ser útil para as empresas e para a sociedade”. No caso da cátedra de Óptica Cuántica destacou que “permite un ecosistema neste terreo e ter voz propia nese campo, non so estar a escoitar, senon ser escoitados e, ademais, con capacidade de atraer talento internacional”, apuntou Reigosa, que recordou a conexión do VQCC coa Universidade de Oxford ao través dun dúas maiores expertos mundiais en óptica cuántica, Alexander Lvovsky.
O director científico do Vigo Quantum Comunication Center (VQCC), Marcos Curty, informou que “con esta catedra apoiarase a actividade do laboratorio experimental en computación cuántica que se creou recentemente non VQCC en colaboración co CESGA. A computación cuántica, sinalou, permite resolver problemas de maneira moito máis rápida que a computación clásica, por exemplo problemas matématicos relevantes para a criptografía, a procura en bases de datos, a simulación de sistemas físicos complexos, a aceleración de algorítmos de aprendizaxe automático, ou a resolución de problemas de optimización que é relevante en loxística, asignación de recursos ou planificación”.
Para o director do VQCC, “o primeiro obxectivo do laboratorio nos próximos 3-5 anos será o desenvolvemento de procesadores cuánticos que nos permitan, precisamente, resolver problemas de optimización que teñan relevancia práctica de maneira moito máis rápida e eficiente que os computadores clásicos”. Curty tamén sinalou que existen diversas tecnoloxías para desenvolver computadores cuánticos, “e nós decantámonos por tecnoloxía fotónica porque é unha das máis prometedoras e porque os outros laboratorios experimentais que temos non VQCC son tamén en fotónica, o que nos permite atopar sinerxías e colaboracións entre os diversos grupos de investigación”.
O alcalde de Vigo, Abel Caballero resaltou a relevancia do convenio, que dota de fondos, garante e mellora o traballo realizado ate agora do equipo de investigación do VQCC, e recordou como nos seus tempos a cuántica “era un sono”. Non quixo o alcalde deixar de reivindicar unha transformación tecnolóxica que non conte coa dimensión social. “Debemos crear emprego de calidade e reivindicar, especialmente nestes tempos difíciles que vivimos, unha tecnoloxía e unha Intelixencia Artificial na que impere a dimensión humana e a social”. Caballero recordou a intervención do Nobel de Economía 2024, Daron Acemoglu, ao seu paso polo Vigo Global Summit no pasado novembro na que defendeu unha IA “que potencie as capacidades humanas e non as substitúa”. Inés González, directora xeral do Consorcio, tamén incidiu “na alianza estratéxica da Zona Franca coa Universidade de Vigo en todos aqueles proxectos que supoñen transferencia de coñecemento, como xa ocorre coa Cátedra ARDÁN”.
Finalmente, a senadora e primeira tenente de alcalde, Carmela Silva, fixo fincapé “na ambición dunha comunidade humana como é a de Vigo que liderada por Concello, Zona Franca e Universidade teñen claro como enfrontar o reto das tecnoloxías para exercer un liderado real”. Silva se chamou a atención “sobre o rumbo de xénero que teñen estes novos sectores” e reclamou a presenza do talento de máis da metade do mundo nas tecnoloxías emerxentes e disruptivas”. O convenio entre a Zona Franca e a UVigo, que entrará en vigor ou 1 de xullo, ten unha vixencia de 4 anos e un financiamento de 240.000 euros ao ano, 120.000 achegará cada organismo, que será destinada a custear as horas do persoal investigador senior postdoutoral que realizará as actividades previstas.
As actividades dá Catedra centraranse non traballo para consolidar ou Laboratorio Experimental de Computación Cuántica; a creación e consolidación de oportunidades laborais para investigadores, o avance na investigación e no logro dunha máquina de Ising óptica que sería un gran paso en eficiencia e velocidade de cálculo; así como na difusión e promoción desta tecnoloxía entre a comunidade de estudantes universitarios.